Learn Gaelic in Fife

CEARCALL COMHRAIDH FIOBHA

WIE ZIJN WIJ ???

Schotland ligt ten noord-westen van het Europees vasteland. Grootschalige emigratie in het verleden maakt dat er ongeveer 20.000.000 Schotten of afstammelingen van Schotten, elders wonen. Hieronder zijn er ongeveer 9.000.000 die in de Verenigde Staten wonen, meer dan 4.000.000 in Canada en de rest is verspreid over alle uithoeken van de wereld. Verbazingwekkend is dat er ongeveer 250.000 Schotten in Rusland zouden wonen.

Voor een klein land (de bevolkingsdichtheid staat op de 113de plaats in de wereld), heeft Schotland een enorme positieve en krachtige uitstraling naar de rest van de wereld toe. Het is tenslotte het land dat aan de oorsprong ligt van golf, whisky, de tartan, de kilt, de highland doedelzak, haggis,..., als mede een groot aantal doorbraken op wetenschappelijk gebied en industrie. Het heeft poëten (Robert Burns) en schrijvers voort gebracht.

Schotland deelt zijn enige landsgrens met zijn zuiderbuur Engeland. De rest van het land is omgeven door water: de Noordzee aan de oostkant, de Ierse Zee aan de zuidwestelijke zijde en de Atlantische Oceaan aan de noordwestelijke kant. 

De totale landoppervlakte bedraagt 30.400 square miles of 78.800 vierkante kilometer. Per vierkante kilometer geeft dit een gemiddeld aantal inwoners van 65. Een groot gedeelte van de bevolking is echter terug te vinden op de relatief kleine oppervlakte van de centrale Lowlands. Hier vind je de hoofdstad Edinburgh met 450.000 inwoners en de grootste stad van het land, Glasgow met 1.100.000 inwoners.

Grote gebieden van Schotland zijn schaars bevolkt. Hieronder vallen bijvoorbeeld de Southern Uplands, de vaak over het hoofd gekeken strook tussen de centrale Lowlands en de Engelse grens, en de Highlands die 60 % van het land uitmaken, noordelijk van de Highland landplooi.

Andere steden zijn Stirling (populatie 42.000) en Dundee (populatie 170.000), beiden steden ook in de centrale Lowlands, Aberdeen (pop 200.000), aan de relatief vruchtbare oostkust, en Inverness (55.000), de enige stad in de Highlands.

Behalve het vasteland telt Schotland zo een 790 eilanden. Ongeveer 97 eilanden zijn bewoond door alles samen 100.000 mensen. De eilanden liggen in 4 grote groepen: de Orkneys aan de noordkust van het vasteland; de Shetlands, die tussen 80 en 160 kilometer noordoostelijk van de Orkneys liggen; de Westelijke eilanden (Western Isles), ook de Outer Hebrides genoemd, gesitueerd in een straal van 200 kilometer, 65 kilometer verwijderd van de westkust, en tenslotte de Inner Hebrides, een groot aantal eilandjes, korter bij de westelijke kustlijn.

Schotland, zoals het nu bestaat, werd 10.000 jaar geleden voor het eerst bevolkt. Gedurende de laatste 5.000 jaar heeft de mensheid zijn stempel gedrukt op het landschap. Dit is te merken aan de overgebleven cairns (grafheuvels), stenen, huizen, heuvelforten en nederzettingen die door de vroege bewoners als stille getuigen zijn achtergelaten. Er zijn ook tal van Romeinse, Noorse en Pictische overblijfselen die vandaag nog tentoongesteld worden..

Schotland zelf werd gevormd door de verovering van Pictland door de Schots van Dalriada in de jaren 840. Het leefde de volgende 900 jaar in een min of meer zelfstandige staat, niettegenstaande de regelmatige aanvaringen met hun zuiderburen, die naarmate de tijd verstreek Normandisch gedomineerde Engelsen werden. 

500 jaar van gewapende conflicten met Engeland alleen was maar een deel van de gewelddadige geschiedenis. Het land viel ook ten prooi aan 3 eeuwen van aanvallen van Noormannen, herhaalde disputen tussen Lowlands en Highlands, constante clashes tussen de verscheidene clans, veelvuldige multi-dimensionele conflicten over religie en een reeks van conflicten over de opvolging op de Schotse troon. De mooiste bewijzen hiervoor zijn de letterlijk duizenden kastelen en torenhuizen die als bescherming gebouwd werden. Vele van deze gebouwen zijn heden nog te bezichtigen, gaande van ruïnes tot prachtige paleizen.

In 1603 werd James VI, koning van Schotland, ook koning van Engeland. Hij verhuisde onmiddellijk naar Londen. De kronen van Schotland en Engeland zijn sindsdien verenigd. In 1707 hief het Schotse parlement zichtzelf op, onder druk van Engeland, door een Act of Union (éénmakingsverdrag) te aanvaarden. In de daaropvolgende 190 jaar was Schotland eerder een aangehecht land van Engeland, hoewel het in beperkte mate een eigen wettelijke en onderwijzende macht behield. Tijdens deze periode werd ook de economie grondig veranderd, vooral door de toegang tot het Brits Imperium, een imperium waarin de Schotten een meer dan gewone rol speelden. Glasgow werd de "tweede stad van het Rijk". Maar desondanks dit succes groeide in de jaren 1900 opnieuw de wens om een grotere zeggingsschap te hebben in de eigen aangelegenheden.

In 1999 werd een onafhankelijk bestuur geïnstalleerd in Schotland en het Schots Parlement nam opnieuw zitting na een periode van 192 jaar. Het kreeg bevoegdheden over een brede waaier van binnenlandse zaken. 

In 2007, precies 300 jaar na de éénmaking, verkozen de Schotten de Scottish National Party (SNP) aan de macht van de Schotse regering. Het verkiezingsresultaat zal onwaarschijnlijk een complete onafhankelijkheid betekenen, maar het gaf wel aan dat er opnieuw een groeiende vorm van bewustwording en zelfvertrouwen doorheen Schotland leeft.Voor vele Schotten betekent dit dat men voor het eerst in 1.000 jaar, niet meer bekeken wordt als de "arme" buur van iemand.

Vandaag is Schotland veraf van enkel maar de som te zijn van zijn aparte delen. De combinatie van zijn geschiedenis en zijn ligging zorgen voor panoramische schoonheid en een dorst naar avontuur in een omgeving die zijn gelijke niet kent; zijn gevarieerde en turbulente geschiedenis geven een eindeloos fascinerende impuls bij al wat je er ziet. De mensen zelf zijn de kwalitatieve barometer van de welkom die je ten deel valt. Garneer deze mix met golf, whisky, tartan en de steeds wisselende weersomstandigheden en je eindigt op een waarlijk unieke en memorabele plaats.